Kilka słów o Muzeum

Kilka słów o Muzeum

Muzeum Regionalne im. Andrzeja Kaubego w Wolinie to jedna z najstarszych placówek kulturalnych naszego miasta. Została założona w 1966 r. z inicjatywy m.in. prof. Władysława Filipowiaka, wielkiego badacza przeszłości ziemi wolińskiej, który już od 1952 r. prowadził tu badania naukowe. Jego prace wykopaliskowe stopniowo odkrywały umocnienia obronne, port, przedmieścia, cmentarzyska, szlaki komunikacyjne, a także dawne rolnicze zaplecze kompleksu miasta. Potwierdzały informacje wczesnośredniowiecznych kronikarzy mówiące, że Wolin w okresie swej świetności (IX – XI w.) był jednym z największych miast ówczesnej Europy, miastem państwem, niezależnym emporium handlowym, w którym mieszkało od 8 do 12 tysięcy ludzi. Całą fascynującą historię Wolina możecie Państwo prześledzić w naszym Muzeum.

W pierwszej sali znajduje się wystawa, ukazująca dzieje i kulturę materialną Wolina, od sięgającego VII wieku początków grodu do jego upadku w końcu wieku XII. Położona na skrzyżowaniu szlaków komunikacyjnych niewielka początkowo osada, leżąca przy przeprawie przez Dziwnę, już w IX wieku rozwinęła się w umocniony ośrodek o miejskim charakterze, pełniącym funkcję stołecznego grodu plemienia Wolinian.

Przedstawiono tu model miasta z okresu jego największej świetności. Pokazano pozostałości umocnień miejskich, system obronny, a także przedmioty kultu i sposoby pochówków. Drewniana figurka Świętowita, kompas słoneczny (jedyny znaleziony w całości kompas tego typu w Europie), model portu, fragment palisady czy grób skazańca, to przykłady cennych eksponatów jakie możemy obejrzeć w tym pomieszczeniu.

W drugiej sali ukazano gospodarkę Wolinian. Podstawę bogactwa mieszkańców stanowił handel dalekosiężny, którego zakres przedstawiono na poglądowej mapie. Liczne, znajdowane podczas prac wykopaliskowych przedmioty obcego pochodzenia potwierdziły rozległe kontakty handlowe.

Obok pośrednictwa w wymianie Wolinianie rozwijali rzemiosła produkując nie tylko artykuły codziennego użytku dla potrzeb własnych, ale także luksusowe, z przeznaczeniem na eksport. Z rzemiosł wymienić należy: hutnictwo i kowalstwo, obróbkę metali kolorowych, szklarstwo, rozwiniętą produkcję bursztyniarską i rogowniczą, a także szewstwo. W każdym niemal domu, w oparciu o miejscowe surowce, kobiety wytwarzały przędzę, z której tkano następnie szeroki asortyment materiałów. Wysoki poziom osiągnęła produkcja garncarska. Podstawą wyżywienia była uprawa roślin, hodowla oraz rybołówstwo.

W trzeciej sali poznamy najstarsze ślady pobytu człowieka na ziemi wolińskiej.

Pierwsze ślady pobytu grup ludzkich w okolicach Wolina pochodzą ze schyłkowego paleolitu. Ludność posługiwała się wówczas głównie narzędziami kamiennymi i wykonanymi z rogów zwierzęcych. Najstarszym eksponatem w muzeum jest grot harpuna z okresu schyłkowego paleolitu. Możemy powiązać go z pierwszymi społecznościami, jakie pojawiły się na wyspie Wolin około 10 000 lat temu. Z młodszej epoki kamienia - neolitu, posiadamy archeologiczne dowody na istnienie osadnictwa z samego Wolina. Są to pozostałości po społecznościach rolniczych zamieszkujących te ziemie od około 4 500 lat p.n.e. Osadnictwo na omawianym terenie trwało nieprzerwanie poprzez kolejne wieki. Potwierdzają to znaleziska z opoki brązu.

Niezwykle cennymi eksponatami, którymi możemy się pochwalić jest tzw. skarb/depozyt brązowy. Jest to zbiór niezwykle pięknych ozdób, które należały do członka społeczności kultury łużyckiej. Datowany jest na koniec epoki brązu – około 3 000 lat. Znalezisko to, o wadze ponad 2,5 kg brązu, składa się z dużej ilości masywnych naszyjników, naramiennika, drucianych bransolet, szpil, fragmentu zapinki płytowej oraz noża. Były to przedmioty niezwykle cenne dla tego, kto je zdeponował (zakopał w ziemi) z nieznanych nam powodów około 950 lat temu, i nigdy po nie nie wrócił.

Dopełnieniem informacji na temat najstarszego okresu z historii Wolina jest wystawa „Praludzie” prezentowana w jednej z sal muzealnych. Znajdują się tam figury 6 osób (rekonstrukcje) z okresu neolitu, które „wykonują” codzienne czynności tamtego czasu.

W następnej sali znajduje się wystawa ukazująca najnowszą historię Wolina, obejmującą przełom XIX i XX w, ze szczególnym uwzględnieniem przedstawienia zniszczeń, jakie zostały tu poczynione w ostatnich miesiącach II WŚ, kiedy to zagładzie uległo 90 % centrum miasta. Głównym eksponatem w tej sali jest makieta Wolina prezentująca miasto w marcu 1945 r. Jej uzupełnieniem jest wystawa „Wolin na starej fotografii”, dając obraz Wolina z przełomu XIX i XX w.

W sali piątej, wystaw tymczasowych, możecie Państwo zapoznać się z rezultatami badań archeologicznych prowadzonych w Wolinie podczas budowy portu jachtowego. W trakcie prac odkryto kilkadziesiąt tysięcy zabytków, w tym wiele prawdziwych skarbów, które przez wieki spoczywały pod ziemią. Zebrany materiał posłużył do przygotowania wystawy „W wolińskim porcie…”. Potwierdza on bogatą historię Wolina, który przed wiekami był jednym z największych i najpiękniejszych miast tych stron, potwierdza także wielkość i znaczenie portu dla funkcjonowania miasta, które około 935 r., kronikarz arabski Ibn Said Algarnati opisał następująco: „…Powiadają, że należało do najpotężniejszego z królów Słowian, opisywane jest jako wielkie, jego port otaczający na morzu stanowi cel, w którym zbiegają się liczne okręty. Jest oto najpiękniejszy port owych stron…”.

W kolejnej sali prezentujemy wystawę pt. Pracownia Lubinusa, z której można pozyskać wiele ciekawych informacji na temat samego Lubinusa jak też historii Księstwa Pomorskiego i losów ostatniego pokolenia Gryfitów.

Głównym elementem wystawy jest Wielka Mapa Księstwa Pomorskiego (cenna kopia), wykonana w 1618 r. przez Eilharda Lubinusa na zlecenie księcia Filipa II, który uchodził za jednego z najbardziej światłych władców pomorskich z dynastii Gryfitów. Znakomita szata graficzna, przyozdobienie drzewami genealogicznymi, herbami szlachty pomorskiej, elementami symbolicznymi,  portretami książąt i wreszcie widokami miast i miejscowości, każe zaliczyć ten obiekt do grupy najwybitniejszych osiągnięć kartografii europejskiej z początków XVII w. Uzupełnieniem wystawy jest kolekcja map pomorskich z początku XVII wieku.

Po gwałtownym wygaśnięciu linii Gryfitów (1637) Księstwo Pomorskie straciło swoją niezależność. Jego znaczna część (łącznie z Wolinem) została włączona do Szwecji. I właśnie temu okresowi poświęcona jest najnowsza wystawa pt. „Szwecja w Wolinie”. Przedstawiono tu, w skrócie, przebieg Wojny 30-letniej, w wyniku której Księstwo Pomorskie zniknęło z mapy Europy oraz najważniejsze momenty w historii naszego miasta pod zarządem szwedzkim. Wystawę uzupełnia diorama przedstawiająca obronę Wolina w 1659 r.

W Muzeum długo prezentowana była wystawa pt. „Johannes Bugenhagen,– Wolinianin, Doktor Pomeranus, Obywatel Europy”. Przedstawiała życie i dokonania tego wielkiego wolinianina urodzonego 24 czerwca 1485 r., historiografa Pomorza, reformatora Kościoła, skutecznego polityka i dyplomaty, a także propagatora humanistycznego ideału wychowania młodzieży. Swoją pedagogiczną i teologiczną działalnością Bugenhagen wywarł wielki wpływ na rozwój kultury ówczesnego Pomorza, a sława jego sięgnęła daleko poza granicę ziem nadbałtyckich. Dla Pomorza zapisał się wydaniem pierwszej historii księstwa w 1518 r. na zlecenie najwybitniejszego władcy pomorskiego Bogusława X.

Od dziesięciu lat Muzeum nasze bierze czynny udział w organizacji sesji naukowych, które odbywają się w Wolinie w trakcie corocznych Festiwali Słowian i Wikingów. Sesje organizowane są przez Burmistrza Wolina i, naprzemiennie, przez Zakład Historii Wojskowej Instytutu Historii Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu oraz Instytut Archeologii i Etnologii Polskiej Akademii Nauk, Oddział w Szczecinie i Instytut Historii Stosunków Międzynarodowych Uniwersytetu Szczecińskiego.

Uniwersytet poznański organizuje sesje naukowe pod ogólnym tytułem Międzynarodowa Sesja Naukowa Dziejów Ludów Morza Bałtyckiego, natomiast sesje szczecińskie organizowane są pod ogólnym tytułem Wolińskie Spotkania Mediewistyczne.

Sesje te są miejscem wymiany poglądów dla grona polskich i zagranicznych archeologów, historyków i historyków sztuki badających dzieje i kulturę ziem nadbałtyckich w średniowieczu. Naukowcy przedstawiają tu swoje wyniki badań, nakreślają kierunki dalszych prac, ale również spierają się na temat metod i interpretacji osiągniętych rezultatów.

Plonem każdego takiego spotkania są publikacje, które niewątpliwie wzbogacają naukę polską, szczególnie naukę poświęconą historii tej części Europy i Polski oraz sprzyjają prezentacji bardzo bogatej historii Wolina, mając niebagatelny wpływ na promocję naszego miasta Wolina – Miasta Historii.

Zapraszamy do zwiedzenia Muzeum!

Galeria

  • 1
  • 2
  • 3

Muzeum Regionalne w Wolinie uprzejmie zaprasza w imieniu Karawany Kultury na Koncert Rodzinny do Dworku Wolińskiego, który odbędzie się 13 grudnia 2018 r. (czwartek) o godz. 17:00. W koncercie wezmą udział dzieci i młodzież z zza granicy jak i z Gminy Wolin. Uczestnicy koncertu zaprezentują ciekawy program: muzyka...

"Karawana Kultury"

Muzeum Regionalne im. Andrzeja Kaubego w Wolinie uprzejmie zaprasza na otwarcie wystawy p.t. „Przyroda żyje” w dniu 23 listopada 2018 r. o godz. 11.00 do Dworku Wolińskiego. Wystawa została wykonana w ramach międzynarodowego projektu miast partnerskich Wolina i Uznam. Autorami prac są dzieci ze Szkoły Podstawowej w Troszynie, Szkoły Podstawowej w Koniewie oraz Szkoły podstawowej w Uznam. ...

"Przyroda żyje"

Muzeum Regionalne w Wolinie uprzejmie informuje, iż 27 września 2018 r. o godz. 18.00 (w czwartek) w Dworku Wolińskim nastąpi otwarcie wystawy malarstwa Pana Leszka Króla. W imieniu artysty serdecznie zapraszamy. Pan Leszek Król urodził się w Kamieniu Pomorskim 5 stycznia 1948 roku. Jest absolwentem Studium Nauczycielskiego w Gdańsku Oliwie oraz Państwowej Wyższej Szkoły...

Malarstwo Pana Leszka Króla